Parmesan'dan peş peşe şampiyon iki oğul…: Favonius - Cremorne…

İki yıl üst üste Epsom Derbide Parmesan'ın oğulları boy gösterdi… 1871 yılında Favonius, 1872 yılında ise Cremorne Derbi literatürüne adlarını yazdırdılar… Parmesan, Sweetmeat vasıtası ile Gladiator'e oradan d6a Partisan vasıtası ile Sir Peter Teazle'ın oğlu Walton'a uzanan bir baba hattından gelmekte… Bu hat Byerley Türk soyunun High Flyer koluna dayanıyor… Favonius 1871 yılında jokeyi Tom French idaresinde 2 dakika 50 saniyelik bir derece ile fotoyu önde geçiyordu… Goodwood Cup Favonius'un yarış yaşamında kazandığı bir başka önemli koşuydu… Yarış yaşamından sonra hara görevinde az sayıda erkek tay vermesine rağmen Baron Lionel Nathan de Rothschild'ın sahibi olduğu 1879 Derbi galibi Sir Bevys, Favonius'un oğluydu… Friday isimli oğlu babası gibi Goodwood Cup'ı kazanırken bir başka oğlu Conveth aygırlık yaşamı için Amerika'ya gönderildi… Cremorne 1872 yılında jokeyi Charlie Maidment idaresinde yarışı kazandı. Mr Henry Savile yetiştiricisi ve sahibi olduğu safkan derbide 2 dakika 45 saniyelik bir derece gerçekleştirdi… Yarış yaşamında 26 kez start alan safkan derbi zaferiyle birlikte bu koşulardan 20 birincilik çıkardı. Diğer 6 koşuda ise 4 ikincilik ve 2 üçüncülük yaparak yarış yaşamındaki tüm yarışları ilk üç içinde tamamlamış oldu… Derbi dışında kazandığı bazı koşular Grand Prix de Paris, Ascot Gold Cup, Alexandra Plate, Woodcote Stakes, Chesterfield Stakes, Champagne Stakes…  Cremorne yarış yaşamından sonra hara kariyerinde kendi gibi bir derbi galibi vermedi. Oğullarından Thurio, babası gibi Grand Prix de Paris'i kazandı… Bunun yanında Queen Alexandra Stakes, Craven Stakes Thurio'nun kazandığı diğer önemli koşular… Voluptuary, Cremorne'un kayıtlarda gözüken bir başka başarılı yavrusu…

Kisber atası Azaraks'ın izinde… Macaristan'dan İngiltere'ye… 
Wild Dayrell'in oğlu Buccaneer ile Byerley Türk'ün İngiltere yolculuğu öncesi Azaraks adıyla Osmanlı İmparatorluğu saflarında savaştığı topraklar olan Macaristan'a uzanan Byerley Türk soyu, efsane safkan Kisber ile 1876 yılında Epsom Derbi galibiyetiyle yeniden İngiltere'de boy gösteriyordu… Macaristan pasaportlu Kisber 1876 yılında adını derbi literatürüne yazdırırken jokeyi Charlie Maidment idaresinde 2.44'lük bir derece gerçekleştirdi… Mr. Alexander Baltazzi'nin sahibi olduğu Kisber yarış yaşamında aldığı 4 startta 3 birincilik elde ederken Derbi galibiyeti yanında 3100 metre üzerinden koşulan Grand Prix de Paris ve takriben 1408 metre olan Dewhurst Plate koşularını kazandı… Kisber babası Buccaneer vasıtası ile Wild Dayrell'e oradan da Ion vasıtası ile Cain'e, oradan da Paulowitz vasıtası ile Sir Peter Teazle'ın oğlu Sir Paul'e uzanan bir baba hattından gelmekteydi… Sultan üzerine 5*5 akraba olan Kisber kısa yarış yaşamının ardından haraya alındı… Trollhetta, Sperber, Hardenbers isimli yavruları Kisber'in yavruları içinde Almanya Derbisini kazanıp ön plana çıkmayı başaran isimler oldular… 

Caractacus ile aygır olarak derbi galibi yavru veren Kingston, Silvio ile kısrak babası olarak derbi tarihine adını yazdırdı…

1877 yılında Silvio, jokeyi Fred Archer idaresinde 2 dakika 50 saniye içinde koştuğu Derbiyi birinci tamamladı… Gladiator'ün torunu ve Melbourne'un kızı olan Blink Bonny derbi kazanıp bir de derbi galibi Blair Athol gibi bir oğul vermişti… Şimdi de Blair Athol taşıdığı genlerin hakkını vererek derbide zafere ulaşan Silvio'nun babası olarak literatüre geçiyordu… Yarış yaşamında 11 kez start alan Silvio Derbi dışında içlerinde St. Leger da olan toplam 7 koşu kazandı. Diğer 4 yarışta ise 3 ikincilik ve bir üçüncülük elde etti…  Silvio'nun da Byerley Türk soyu ile bağı Blink Bonny gibi kısrak babası yönündendi. Silvio'nun annesi Silverhair 1-r kısrak familyasına mensup bir isim olmasının yanında 30 yarış galibi olan Kingston'ın kızıydı. Yarış yaşamında 3 birinciliği olan kısrak 6 tanesi erkek ikisi dişi toplam sekiz tayın annesiydi… Yavruları içinde Stakes koşu galibi başka isimler de vardı ama şüphesiz ki en başarılısı Silvio'ydu… Silvio'nun kısrak babası Kingston vasıtası ile Venison'a oradan da Partisan'a uzanan pedigrisinde ayrıca Partisan üzerine 5*4 akrabalık vardı… Başarılı yarış yaşamı ardından bir süre İngiltere'de hara görevini yapan Silvio daha sonra Fransa'ya gönderildi… Burada aygırlık yaşamını noktalayan Silvio'nun yavrularından Rusya, Amerika ve hatta Arjantin'e gönderilen isimler var…

Derbi galibi Favonius'un derbi galibi oğlu Sir Bevys…
1879 yılında Sir Bevys derbide sahne aldı…  Baron Lionel Nathan de Rothschild'ın tayı jokeyi George Fordham idaresinde derbide zafere ulaşırken 3 dakika 20 saniye içinde bir derece gerçekleştirdi… Yine Rothschild ailesinin bir safkanı olan babası Favonius da 1871 yılında derbi zaferi yaşamış bir isimdi… Sir Bevys babası Favonius vasıtası ile Parmesan'a oradan da Sweetmeat vasıtası ile Gladiator'e uzanan bir soya sahipti. Partisan - Walton ile geriye giden bu soy, Sir Peter Teazle ile Herod'un High Flyer koluna dayanıyordu… Sir Bevys'in annesi Lady Langden 10-a kısrak familyasından bir isimdi ve baba hattı Eclipse soyundan gelmekteydi. Lady Lagden, Buzzard'ın torunu ünlü kısrak Otis'in öz kardeş yavruları Otistia ve Lanercost üzerine 3*2 yakın akrabaydı… Sir Bevys'in üçüncü annesi Queen Mary Byerley Türk soyunun önemli kilometre taşlarından Gladiator'ün kızıydı. Baba hattı da dördüncü kuşakta Gladiator'e uzanan Sir Bevys bu durumda Gladiator üzerine 4*4 akraba oluyordu… Sir Bevys'in pedigrisinde üçüncü anne ve Gladiator akrabalığı olarak karşımıza çıkan Queen Mary'nin 1857 derbi galibi Blink Bonny'nin annesi olduğunu da yazımızın 1857 yılı ile ilgili kısmında belirtmiştik. Sir Bevys'in yarış yaşamından sonra harada verdiği yavrular içinde dişi taylar ağırlıktaydı… Kayıtlarda gözüken 5 oğlundan biri Amerika diğerleri ise Arjantin'e gitmiş fakat bu isimler babalarının soyunu devam ettirecek hara başarısı gösterememiştir…

Sir Bevys bu zaferi ile 1800'lü yıllarda baba hattı Byerley Türk soyundan gelen son derbi galibi olarak kayıtlara geçti… Bundan sonra Byerley Türk soyundan gelen isimlerin Derbideki etkinliği iyice azalıyordu… Ta ki bundan 71 yıl sonra, 1950 yılında, baba hattı Byerley Türk soyundan gelen bir isim Derbide zafer yaşayacaktı. Aradaki bu 71 yıl içinde Byerley Türk soyu derbi galipleri içinde sadece 12 derbi galibinin kısrak babası olarak karşımıza çıkıyor…

1880 yılında Eclipse soyundan Doncaster'in oğlu Bend Or Derbide birinciliğe uzandı… Jokeyi Fred Archer idaresinde zafere ulaşan safkan 2 dakika 46 saniye içinde bir derece gerçekleştirdi… Bend Or'un annesi Rouge Rose, 1 no'lu kısrak familyasına mensup bir kısraktı ve 1 no'lu familyanın "k" kolunu başlatan isimdi… Derbi ve Ascot galibi olan Thormanby'nin kızı olması Rouge Rose'a ayrı bir değer katıyordu. Bend Or bu durumda hem babası hem de kısrak babası derbi zaferi yaşamış bir isim olarak karşımıza çıkıyor… Bend Or'un kısrak baba hattı Thormanby vasıtası ile Windhound'a, oradan da Pantaloon vasıtası ile Castrel'e ve oradan da Buzzard vasıtası ile Herod'un günümüzde aktif tek kolu olan Woodpecker'a uzanıyordu… Bend Or yarış yaşamında 14 kez start aldı ve bu yarışların 10 tanesini kazanıp iki tanesini de ikinci tamamladı… Yarış yaşamından sonra da başarılı bir hara yaşantısı olan Bend Or hem oğulları hem de kızları ile thoroughbred ırkı içinde pedigrilerdeki yerini aldı. Ormonde, Bona Vista, Kendal, Radium, Orbit, Fair Gold, Ornament onun akla gelen başarılı yavrularından bazıları…

St. Gatien 1884 yılında fotoyu önde geçen isimdi… Jokeyi Charlie Wood idaresinde 2.46'lık bir derece ile yarışı tamamlamıştı… Derbi galibi Blair Athol'un torunu olan bu safkan yarış yaşamı parlak bir isim olarak kayıtlara geçti. Start aldığı 19 yarışta 16 birincilik elde etmişti… Derbi galibiyeti dışında Ascot Gold Cup, Ascot Gold Vase, Alexandra Plate ve Cesarewitch Handikap koşularını da birinci tamamlamıştı… Annesi Saint Editha 16 no'lu kısrak familyasına mensup bir kısraktı. St. Gatien 16 No'lu familyanın verdiği ilk Derbi galibi olarak da literatürde kendine ayrı bir yer edindi… Annesi Saint Editha Byerley Türk soyundan Kingley Vale'nin kızıydı… Kingley Vale ise Nutbourne -The Nabob - The Nob - Glaucus vasıtası ile Partisan'a oradan da Walton vasıtası ile High Flyer'ın oğlu Sir Peter Teazle'a uzanan bir baba hattından gelmekteydi… 3. Annesi Agnes ise Sultan'ın oğlu Clarion'un kızıydı… Yarış yaşamından sonra İngiltere'de hara yaşamına başlayan St. Gatien daha sonra Almanya'ya gitti. Buradaki hara yaşantısını tamamladıktan sonra tekrar İngiltere'ye dönen aygır bu kez de ömrünün sonuna kadar kalacağı Amerika'ya gönderildi…

Erhan Gökbayrak'ın Yazı Dizisi - 8