İngiltere Epsom Derbi Galipleri İçinde Byerley Türk - 2
Yönü değişse de rüzgârın etkisi aynı: Highflyer…
1795-1796-1797 yıllarında kazanan isimlerin kısrak babasına baktığımızda High Flyer ismi gözüme çarpıyor. Herod soyunun faal üç kolundan birini oluşturan 6High Flyer Derbi galiplerinden 3 ismin babası, 5 ismin de kısrak babası olarak Derbi tarihinde kendine önemli bir sayfa açmış oluyor… 1795 yılında jokeyi Anthony Wheatley ile fotoyu önde geçen Spread Eagle (Seymour's Spread Eagle) Eclipse'in torunu olan bir isim. Derbi galibiyeti dışında Produce Stakes, King's Plate, Prince's Stakes galibiyetleri de bulunan safkanın kısrak babası High Flyer ve pedigrisinde ilk beş kuşakta Herod'un babası Tartar üzerine 3*4 akrabalık mevcut… 1796 yılında yine kısrak babası High Flyer olan bir başka isim Didelot sahneye çıkıyor. Jokeyi John Arnull ile yarışı kazanan Didelot'ın annesi bir önceki yıl Derbi galibi olan Spread Eagle'ın annesi ile aynı isim: High Flyer Mare 13… Bu isme ayrı bir paragraf açmak lazım. Kayıtlarda hiç kızı gözükmeyen bu kısrak Derbi galibi iki oğlunun yanında İngiltere ve Amerika'da başarılı yavrular veren diğer aygır oğulları Gabriel ve Eagle ile de kalitesini göstermiştir. High Flyer Mare 13'ün diğer oğulları Young Eagle ve Brother To Eagle ise kızlarıyla 2a ve 20 no'lu familyaların devamında rol oynamıştır… 6 oğlundan Didelot babası Trumpator vasıtası ile Matchem hattından gelirken Gabriel isimli oğlu Fransa'dan alınan Sir Victor's Barb'a dayanan bir soydan gelmektedir. Bu da onun Thoroughbred ırkının temel kurucu üç aygırından birine dayanmadığını gösterir ki ilerleyen zaman içinde bu aygırlar Thoroughbred ırkı içinde sadece kızları ile var olmuşlardır… High Flyer Mare'in diğer dört oğlu ise Eclipse hattından Volunteer'in oğulları olup öz kardeştirler… Didelot aynı zamanda Byerley Türk soyunun önemli kilometre taşı Crofts Partner üzerine 5*5*5*6 ve Crofts Partner'ın oğlu Traveller üzerine de 4*5 akraba… 1797 yılında sahneye çıkan High Flyer torunu ise Fidget Colt. 1795 yılındaki Spread Eagle, Eclipse ve Didelot ise Matchem hattından gelen babalara sahipken Fidget Colt'un kısrak baba hattı gibi baba hattı da Fidget - Florizel vasıtasıyla Herod'a ulaşmakta ve pedigrisinde Herod üzerine 3*3 inbreeding görülmekte… Jokeyi John Singleton ile Derbiye adını yazdıran Fidget Colt'un annesi 6a kısrak familyasına mensup olan High Flyer Mare 14… Fidget Colt'un pedigrisinde dikkat çeken bir başka nokta ise Matchem üzerine 3*3 akraba oluşu. Matchem'ın kısrak babası Crofts Partner ve aynı zamanda Fidget Colt'un baba ve kısrak babasının da uzandığı isim Crofts Partner olunca Fidget Colt bu isim üzerine ilk beş kuşakta 5*5*5*5 akraba olmakta…
Sir Peter Teazle sahalardan sonra harada da şampiyon…

1798 yılında dört yavrusu Epsom Derbi galibi olan Sir Peter Teazle'ın ilk Derbi galibi oğlu Sir Harry sahneye çıkıyordu. Jokey Sam Arnull idaresinde Derbi galibiyetine ulaşan Sir Harry'nin Derbi galibiyeti dışında Claret Stakes ve King's Plate koşuları birincilikleri de mevcut. Sir Harry'nin baba hattı Herod'un High Flyer kolundan gelmekte ve pedigrisinde ilk beş kuşakta 5*5 Crofts Partner akrabalığı dikkat çekmekte. Yarış yaşamından sonra harada görev yapan Sir Harry 1804 yılından 1816 yılına kadar yaşayacağı Amerika Virginia'ya gönderiliyor. 1200 pound bedelle satılan Sir Harry o zamana kadar Amerikalı alıcıların bir İngiliz atı için ödediği en yüksek bedelle el değiştiriyor… İngiltere'de Oaks galibi torunu Medora ve onun yavrularıyla adını duyuran bu isim Amerika'da ise Sir Alfred ve Sir Hal isimli oğullarının yarışlarıyla ismini gündeme taşımayı başarıyordu… 1799 yılında Sir Peter Teazle'ın ikinci oğlu Archduke sahneye çıktı. John Arnull ile Derbide fotoya uzanan safkanın annesi Horatia ünlü Eclipse'in kızı. Başarılı yavruları ile dikkat çeken bu kısrağın Sir Peter Teazle'dan verdiği diğer iki oğlu da önemli başarılara imza attılar. Archduke ile öz kardeş olan bu isimlerden Stamford - Doncaster Cup'ı kazanırken, yazımızın ilerleyen kısmında göreceğimiz gibi Paris isimli oğlu da 1806 yılında Epsom Derbi galibiyetine imza atıyordu…
Baba soyları Eclipse'ten anne soyları Herod'dan…
1800-1802 arasındaki üç yılda kazanan isimlerin baba hatları Eclipse hattından gelen isimlerdi ama bu üç ismin de pedigrisinde kısrak babası olarak Byerley Türk hattı isimler göze çarpıyordu. 1800 yılında Derbi galipleri arasına ismini yazdıran Champion bir bakıma adını bu galibiyet ile sahalarda da tescil ettiriyordu. Eclipse'in ünlü oğlu Pot8os'un tayı olan Champion jokey Bill Clift ile bu koşuyu kazandı… Champion'un annesi 3b kısrak familyasına mensup ve verdiği başarılı yavrularla dikkat çeken bir isim. High Flyer'ın kızı olan bu kısrak aynı zamanda Crofts Partner üzerine 5*5 akraba bir isim… Champion'un ikinci annesi Cypher, Byerley Türk soyunun önemli kilometre taşlarından Crofts Partner'ın torunu Squirrel'in kızı… 1801 yılında Derbi tarihinin ilk dişi birincisi jokey John Saunders idaresinde sahneye çıkıyordu. Eclipse'in torunu Whsikey'in kızı olan Eleanor Derbi tarihine adını altın harflerle yazdırırken 7 yaşına kadar süren yarış yaşamında da toplam 28 birincilik elde ediyordu. Bu birincilikler içinde şüphesiz Derbi en önemlisiydi ama aynı mesafede dişilere mahsus olan Oaks'ı da kazanan kısrak 20 furlongs üzerinden koşulan Ascot'u da kazanma başarısı göstermiş nadide bir isim. Kısrak babası ilk Derbi galibi Diomed olan Eleanor, Herod üzerine 3*4 ve Crofts Partner üzerine de 5*6*6*5 şeklinde akraba… Annesi Young Giantess 6a kısrak familyasının bir mensubu ve İngiltere'de şampiyon iki yaşlı dişi olan Julia ile öz kardeş… 1802 yılında jokey Frank Buckle Derbi zaferlerinin üçüncüsüne imza atıyor ve bu kez Pot8os'un oğlu Tryant ile fotoyu önde geçiyordu. Kısrak babası Herod'un günümüzdeki tek faal kolunu oluşturan Woodpecker olan Tryant'ın annesi Sea*Fowl 3 No'lu kısrak familya mensubu bir kısrak. 3 No'lu kısrak familyasının kurucu aygırı ise Byerley Türk…
Yine Sir Peter Teazle…
4 yavrusu Derbi galibi olan Sir Peter Teazle'ın üçüncü Derbi galibi oğlu Ditto 1803 yılında jokey Bill Clift ile fotoya uzanıyordu… Kayıtlarda Williamsons Ditto olarak da geçen bu isim Herod'un High Flyer kolundan gelen bir baba hattına sahip ve Herod üzerine 3*4 akraba… 7 No'lu kısrak familyasının bir mensubu ve Eclipse'ten gelen bir baba hattına sahip olan Ditto'nun annesi Arethusa başarılı yavrular vermiş bir kısrak… Ditto'nun dışında Pan isimli bir başka Derbi galibi oğul da veren bu kısrak, Walton isminde Ditto ile öz kardeş olan ve İngiltere'de lider aygır olmuş bir ismin daha annesi. Ayrıca Ascot galibi Lutzen de Arethusa isimli kısrağın bir başka önemli yavrusu olarak kayıtlara geçmiş… 1805 yılında Eclipse hattından Cardinal Beaufort jokeyi Denni Fitzpatrick ile sahneye çıkıyordu. Bu safkanın hem baba hem de anne hattında yer alan Herod ismi ve inbreedingi pedigrisinde ilk dikkat çeken noktalardan biri… Kısrak babası Herod'un oğlu Woodpecker olan Cardinal Beaufort'un babası Gohanna'nın kısrak babası da Herod. Herod üzerine 3*3 akraba olan Cardinal Beaufort Herod'un babası Tartar üzerine ise 4*4*4 ve Byerley Türk soyunun en önemli kilometre taşlarından biri olan Crofts Partner üzerine 5*5*6*5*6 şeklinde akraba… Sir Peter Teazle'ın dördüncü Derbi galibi oğlu ve aynı zamanda 1799 Derbi galibi Archduke ile öz kardeş olan Paris jokeyi John Shepherd ile 1806 yılında ismini derbi tarihine yazdırdı… Annesi Horatia 30 No'lu kısrak familyasına mensup bir Eclipse kızı ve yukarıda da bahsettiğimiz gibi Sir Peter Teazle ile eşleşmesinden verdiği üç yavrusu da büyük başarılara imza atmış isimler…
Erhan Gökbayrak'ın Yazı Dizisi -2






























