Gazi Mustafa Kemal Atatürk sadece bizlerin değil tüm dünyanın tanıdığı ve saygı duyduğu bir lider. Onun büyüklüğünü ve uzak görüşlülüğünü zaman ilerledikçe daha net bir şekilde anlıyoruz ve ona olan hayranlığımız gün geçtikçe büyüyor…

Savaş meydanlarında uzun zamanlarını at sırtında geçiren bu büyük komutan aynı zamanda bizim yarış ve yetiştiriciliğimizin önünü açan ve ona hedef gösteren kişilerden biridir. Mustafa Kemal; Ulusal Kurtuluş Savaşımız'ın en zorlu günlerinde at yarışlarının düzenlenmesine öncülük etmiş ve bu alanda söylediği "At yarışları modern toplumlar için sosyal bir ihtiyaçtır" sözü ile uygarlık yolunda atlara ve at yarışlarına verdiği önemi dile getirmiştir… 1927 yılında Ankara'da düzenlenen ilk Gazi Koşusunu bizzat hipodromda izlemesi ülkemizde atçılığın ve yetiştiriciliğin gelişmesinde üstüne düşen sorumluluğu layıklıyla yerine getirdiğinin de bir göstergesidir…

Dünya derbilerinde bir ulusun lideri adına koşulan tek derbi ülkemizdeki Gazi Koşusudur. 2010 yılında 84. Koşulacak olan Gazi Koşusu artık gelenekselliğini ispatlamış ve bayram çoksusuyla yaşanan bir organizasyondur. Atamızın at ve atçılığa verdiği öneme karşılık bu da yarış camiasının Atasına sunduğu güzel bir hediyedir.

Sadece biz değil tüm dünyanın saygı duyduğu bu insanın ismi dünya atçılığında da 4 safkanın adı olarak karşımıza çıkmakta. Birbirine yakın zamanlarda yaşamış Almanya - Arjantin - İngiltere - Brezilya menşeliği bu dört farklı safkanın da ismi ATATÜRK…

İngiltere menşeli olan safkan Bahram'ın oğlu Turkhan ile Solario'nun kızı Mir Zedah'tan olma. 1945 doğumlu bu safkan hem baba hem de kısrak babası hattı Eclipse soyundan gelen isimler…   Gestüt Erlenhof'ın yetiştiricisi olduğu ikinci safkan ise Almanya menşeli ve 1951 doğumlu. Bu safkanın yarış yaşamı ve hara yaşamı ile ilgili bilgiler de mevcut. Yarış yaşamında Almanya ve Amerika'da 30 start alan bu isim 17 yarış kazanma başarısı göstermiş…  Almanların şampiyon aygırlarından Ticino'nun oğlu olan bu safkanın annesi ise yine Alman yarışçılığının en önemli kilometre taşlarından biri olan Herold'un torunu Adriana… Bu kalite isim, 1957-1967 yılları arasındaki hara yaşamında ise oğlu Mercurius ile Batı, kızı Trauma ile Doğu Almanya'da ününü sürdürmüş… 1978 doğumlu olan Atatürk isimli safkan ise Arjantin menşeli… Amerika'da yetiştirilen ama aygır olarak Arjantin'e gönderilen Hot Türk'ün oğlu olan bu ismin annesi ise Hyperion soyundan gelen ve Arjantin yetiştirmesi bir isim olan Falstaff'ın kızı La Feijoada…  1951 doğumlu Alman ve 1978 doğumlu Arjantin yetiştirmesi bu iki safkanın da İngiltere menşeli safkan gibi hem baba hem de kırsa babası hatları Eclipse soyundan gelmekte…

1966 doğumlu Brezilya menşeli safkan ise Byerley Türk soyundan gelen bir isim… Fransa'da yetiştirilmiş bir isim olan babası Cobalt'ın sahibi ve yetiştiricisi G. de Rothschild. Cobalt Fransa'da başlayan hara kariyerini 1959 aşım sezonundan itibaren Brezilya'da sürdürmüş… Cobalt  yine Fransız yetiştirmesi ve Rothschild ailesinin bir safkanı olan Teleferique'in oğlu. Bu safkan ise Fransa dışında Almanya ve Brezilya'da hara kariyerini sürdürmüş bir isim… Brezilya yarışçılığındaki Atatürk'ün baba hattı Cobalt'ın babası Teleferique vasıtası ile yine Fransa yetiştirmesi ve aynı zamanda önemli aygırlardan Prince Bio'nun kısrak babası olan Bacteriohage'e oradan da 2000 Guineas galibi ve 1929'un İngiltere'deki lider aygırı Tetratema'ya uzanıyor. Teratema ise Byerley Türk soyunun Chef De Race isimlerinden bir olan ve "The Spotted Wonder" (Benekli Harika) lakabıyla anılan The Tetrarch'ın oğlu. Bu soy ünlü kır safkan Le Sancy'ye uzanmakta…

The Tetrarch'ın aynı zamanda Sadun Oktav'ın geçtiğimiz günlerde yayınlanan harika yazısı "Bir Adam ve İki Aygır"'da Nasrullah'tan bahsederken gündeme getirdiği Mümtaz Mahal isimli kısrağın babası olduğunu söyleyelim. The Tetrarch kızı Mümtaz Mahal'in kızları ile Nasrullah - Mahmoud - Abernant - Royal Charger gibi önemli isimlerin pedigrilerine çok şey katmıştır.

1966 doğumlu safkan Atatürk'ün annesi Tutsi ise Arjantin yetiştirmesi bir isim olan Blackamoor. Arjantin dışında Brezilya ve Uruguay'da da başarılı bir hara kariyeri olan bu safkan ise Aha Khan'ın yetiştirdiği bir isim olan Badruddin'in oğlu. Badruddin ise Blanford - Mumtaz Mahal orijinli bir isim. Az önce dile getirdiğim gibi Mumtaz Mahal bir The Tetrarch kızı. Dolayısı ile Atatürk'ün anne hattında da beşinci kuşakta The Tetrarch ismi görülmekte. Bu da 1966 doğumlu Atatürk isimli safkanın Byerley Türk'ün bu önemli aygırı The Tetrarch üzerine 5*5 akraba olduğunu gösterir…

Byerley Türk yani Azaraks yani Ateşin Oğlu bu topraklarda yetişmiş bir Karaman atı. Bugün bütün dünyaya yayılmış Thoroughbred ırkının kurucu ilk safkanı ile bağımsızlığa verdiği önemle birçok dünya liderine örnek olmuş ve birçok ulusun takdirini kazanmış Atatürk'ün ismi dünyanın öbür ucunda bir ülkede doğan bir atın pedigrisinde buluşmuş… Uzaklarda bir yerlerde bizlerden habersiz bir araya gelen iki Türk… Atatürk ve Byerley Türk…

Erhan GÖKBAYRAK   Eylül 2009